Naarmate we ouder worden, zien we echter dat infecties van de luchtwegen vaker voorkomen en soms ook ernstiger verlopen. Denk bijvoorbeeld aan griep, COVID-19 of andere virussen die via de neus en luchtwegen het lichaam binnenkomen. In ons nieuwste onderzoek hebben we gekeken naar wat er precies verandert in de afweer van de neus tijdens het ouder worden. De neus is namelijk de eerste plek waar veel ziekteverwekkers ons lichaam proberen binnen te dringen. Een goede afweer op die plek is daarom erg belangrijk.
Wat hebben we onderzocht?
We vergeleken de afweer in de neus van jonge volwassenen met die van ouderen. Daarbij maakten we ook onderscheid tussen ouderen die nog zeer vitaal zijn en ouderen die als kwetsbaar worden beschouwd. Op deze manier konden we onderzoeken welke veranderingen samenhangen met leeftijd en welke mogelijk verband houden met kwetsbaarheid.
Wat ontdekten we?
Een van de belangrijkste bevindingen was dat ouderen minder afweercellen hebben die langdurig aanwezig kunnen blijven in de neus en luchtwegen. Deze cellen kun je vergelijken met bewakers die voortdurend op wacht staan en snel kunnen ingrijpen wanneer een bekend virus opnieuw verschijnt.
Daarnaast zagen we dat dezelfde afweercellen die nog wel aanwezig zijn bij ouderen, minder actief lijken te zijn in hun bescherming tegen virussen. Hierdoor kan het lichaam mogelijk minder snel reageren wanneer een infectie optreedt.
Een opvallende bevinding was dat ouderen met en zonder kwetsbaarheid, in de neus verrassend veel op elkaar lijken. Hoewel kwetsbaarheid vaak gepaard gaat met veranderingen in het afweersysteem die in het bloed zichtbaar zijn, vonden wij in de luchtwegen nauwelijks verschillen tussen beide groepen.
Met andere woorden: de veranderingen die wij in de neus zagen, lijken vooral samen te hangen met het ouder worden zelf en veel minder met de vraag of iemand kwetsbaar of vitaal is.
Een verrassende rol voor het neusslijmvlies
We ontdekten ook dat het probleem niet alleen bij de afweercellen zelf ligt. Ook de cellen van het neusslijmvlies veranderen met de leeftijd. Deze cellen geven normaal gesproken signalen af die de afweercellen helpen om zich te ontwikkelen en op hun post te blijven.
Bij ouderen produceren deze slijmvliescellen minder van een belangrijke boodschapperstof. Daardoor krijgen de afweercellen minder ondersteuning en kunnen er minder van deze beschermende “bewakers” in de neus aanwezig blijven.
Waarom is dit belangrijk?
Onze resultaten laten zien dat veroudering invloed heeft op de afweer in de neus, ongeacht of iemand kwetsbaar is. Dit helpt ons beter te begrijpen waarom luchtweginfecties op latere leeftijd vaker voorkomen en ernstiger kunnen verlopen.
Op de langere termijn kan deze kennis bijdragen aan de ontwikkeling van nieuwe vaccins en behandelingen die specifiek gericht zijn op het versterken van de afweer in de luchtwegen van ouderen. Daarmee hopen we ouderen beter te beschermen tegen infecties en de gevolgen hiervan.
Lees hier de wetenschappelijke Engelstalige publicatie van het onderzoek.
Door: dr. Wesley Huisman, post doctoraal onderzoeker infectieziektes aan het LUMC.
